გიხსნით მარტივად: როგორ მოვიქცეთ, თუ მეზობელი ფართს უკანონოდ ითვისებს ან მიშენებას აკეთებს – 5 კანონიერი ნაბიჯი
1. გადაამოწმეთ ქონების სტატუსი საჯარო რეესტრში და მერიის არქიტექტურის სამსახურში
სანამ დავას დაიწყებთ, აუცილებელია დარწმუნდეთ, აქვს თუ არა მეზობელს სამუშაოების წარმოების კანონიერი უფლება:
ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან (napr.gov.ge): საკადასტრო კოდის მიხედვით გადაამოწმეთ, არის თუ არა კონკრეტული ფართი (მაგალითად, სხვენი, სარდაფი ან სადარბაზოს ნაწილი) დარეგისტრირებული მეზობლის ინდივიდუალურ საკუთრებად, თუ ის კვლავ საერთო სარგებლობის ქონებად ირიცხება.
მშენებლობის ნებართვა (tas.ge / მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის პორტალი): გადაამოწმეთ, გაცემულია თუ არა მერიის არქიტექტურის სამსახურის მიერ სამშენებლო ნებართვა ან თანხმობა მიშენებაზე, აივნის მოწყობასა თუ ფასადის ცვლილებაზე. გაითვალისწინეთ, რომ კანონით, მრავალბინიანი სახლის საერთო ქონებაზე (ფასადი, სახურავი, სადარბაზო) სამშენებლო სამუშაოების ნებართვის მისაღებად აუცილებელია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა კრების ოქმი (მინიმუმ 2/3-ის თანხმობა).
2. დააფიქსირეთ ფაქტი ფოტო და ვიდეო მასალით
სამართლებრივი რეაგირებისთვის მტკიცებულებების შეგროვება გადამწყვეტია:
ვიზუალური ფიქსაცია: გადაიღეთ მიმდინარე სამუშაოების, ჩაკეტილი სივრცის, კედლის ნგრევის ან საერთო ეზოს შემოღობვის მკაფიო ფოტოები და ვიდეოები (სასურველია ჩანდეს თარიღი და გარემო).
კომუნიკაცია მეზობელთან: თავდაპირველად სცადეთ მშვიდი კომუნიკაცია - აცნობეთ, რომ მისი ქმედება არღვევს საერთო საკუთრების უფლებას, ზღუდავს გადაადგილებას ან აზიანებს შენობის კონსტრუქციას. თუ შეთანხმება ვერ შედგა, გადადით ოფიციალურ პროცედურებზე.
3. მიმართეთ მუნიციპალურ ინსპექციას (მერიის ზედამხედველობის სამსახურს)
თუ მეზობელი ახორციელებს უნებართვო მშენებლობას, მიშენებას, მზიდი კედლის მოშლას ან ფასადის თვითნებურ ცვლილებას, მთავარი მაკონტროლებელი ორგანო მუნიციპალური ინსპექციაა:
ცხელი ხაზი და განცხადება: თბილისში დარეკეთ მერიის ცხელ ხაზზე (2 72 22 22), რეგიონებში კი მიმართეთ შესაბამისი მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის სამსახურს. შეგიძლიათ დატოვოთ ანონიმური ან ოფიციალური შეტყობინება.
ინსპექციის რეაგირება: მუნიციპალური ინსპექციის თანამშრომლები გადიან ადგილზე, ამოწმებენ ნებართვის არსებობას და დარღვევის დადასტურების შემთხვევაში:
გასცემენ მითითებას სამუშაოების დაუყოვნებლივ შეჩერებისა და პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის (დემონტაჟის) შესახებ;
სამართალდამრღვევს აკისრებენ მსხვილ ადმინისტრაციულ ჯარიმას (საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის შესაბამისად, ჯარიმები უნებართვო მშენებლობაზე რამდენიმე ათასი ლარიდან იწყება და იზრდება);
დაუმორჩილებლობის შემთხვევაში იღებენ გადაწყვეტილებას უკანონო ნაგებობის იძულებითი დემონტაჟის შესახებ.
4. მოიწვიეთ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრება
თუ საქმე ეხება არა კაპიტალურ მშენებლობას, არამედ საერთო სივრცის მითვისებას (მაგალითად, მეზობელმა სადარბაზოს დერეფანში ჩადგა რკინის კარი, ჩახერგა საერთო სარდაფი ან ეზოში მოაწყო ინდივიდუალური ავტოსადგომი):
ამხანაგობის გადაწყვეტილება: მიმართეთ ამხანაგობის თავმჯდომარეს და მოიწვიეთ საერთო კრება. „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონით, საერთო ქონებით სარგებლობის წესს განსაზღვრავს თავად ამხანაგობა.წერილობითი გაფრთხილება: კრების ოქმის საფუძველზე, ამხანაგობა ოფიციალურად მიმართავს დამრღვევ მეზობელს და განუსაზღვრავს ვადას საერთო ფართის გასათავისუფლებლად.
5. მიმართეთ სასამართლოს ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნით
თუ მეზობელი არ ემორჩილება არც ამხანაგობის გადაწყვეტილებას და არც გაფრთხილებებს, დავა წყდება სასამართლო წესით:
ნეგატორული სარჩელი (ხელშეშლის აღკვეთა): საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (მუხლი 172) თანახმად, მესაკუთრეს უფლება აქვს მოსთხოვოს ხელმყოფს ყოველგვარი ხელშეშლის აღკვეთა, მაშინაც კი, როცა ეს ხელშეშლა არ უკავშირდება ქონების სრულ ჩამორთმევას.
სასამართლოს გადაწყვეტილება: სასამართლოს შეუძლია დაავალდებულოს მეზობელი საკუთარი ხარჯით მოახდინოს უკანონო ტიხრის/კარის დემონტაჟი, გაათავისუფლოს საერთო სივრცე და აანაზღაუროს მიყენებული ზიანი. სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების შეუსრულებლობის შემთხვევაში საქმეში ერთვება აღსრულების ეროვნული ბიურო, რომელიც იძულებით ათავისუფლებს ფართს.