სწრაფი ზრდის პერიოდი: რატომ მწვავდება სკოლიოზი მოზარდობის ასაკში?
ძვალ-კუნთოვანი დისბალანსი
ძვლებისა და კუნთების უთანაბრო ზრდა10-დან 14 წლამდე ასაკში ორგანიზმში ჰორმონალური აფეთქების ფონზე ჩონჩხის ზრდის ტემპი პიკს აღწევს.
ძვლები სწრაფად მიდის სიგრძეში : ხერხემლის მალები და კიდურების ძვლები ძალიან მოკლე დროში საგრძნობლად იზრდება.
კუნთები დუნდება: კუნთოვანი ქსოვილი და იოგები ვერ ასწრებენ ძვლების ზრდის ტემპთან დაწევას. კუნთოვანი კორსეტი სუსტი რჩება და ვეღარ უზრუნველყოფს სწრაფად დაგრძელებული ხერხემლის სვეტის საიმედო დაფიქსირებას.
შედეგად, თუ ხერხემალს მცირე ასიმეტრია ან გამრუდება უკვე ჰქონდა, სუსტი კუნთების პირობებში სწრაფად მზარდი ხერხემალი იწყებს იმ მიმართულებით დეფორმირებას, სადაც ნაკლები წინააღმდეგობა ხვდება.
ზრდის ზონების (ზრდის ხრტილების) მგრძნობელობა
მალებს შორის არსებული ზრდის ზონები მოზარდობისას ძალიან ელასტიკური და მგრძნობიარეა მექანიკური დატვირთვის მიმართ.
ჰუტერ-ფოლკმანის (Hueter-Volkmann) კანონის თანახმად, თუ ხერხემალზე ზეწოლა არათანაბრად ნაწილდება (მაგალითად, ჯდომის არასწორი პოზის ან საწყისი გამრუდების გამო):
მალის იმ მხარეს, სადაც ზეწოლა მეტია, ძვლის ზრდა შენელდება.იმ მხარეს, სადაც ზეწოლა ნაკლებია, ძვალი ჩვეულებრივად იზრდება.
ეს პროცესი მალების დეფორმაციას (სოლისებრ ფორმას) და ხერხემლის კიდევ უფრო მეტად გამრუდებას იწვევს.
რატომ არის 10-დან 14 წლამდე ასაკი კრიტიკული?
ეს ასაკი ემთხვევა სქესობრივი მომწიფების დასაწყისს:
გოგონებში: ზრდის პიკი ჩვეულებრივ იწყება 10–12 წლის ასაკში (მენსტრუალური ციკლის დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე).
ბიჭებში: ზრდის პიკი შედარებით გვიან, 12–14 წლის ასაკში იწყება.
ვინაიდან ამ დროს ძვლოვანი ქსოვილი ჯერ კიდევ „რბილია“ და გაძვალება (ოსიფიკაცია) დასრულებული არ არის, გამრუდების კუთხე (კობის კუთხე) შესაძლოა რამდენიმე თვეში 10 გრადუსიდან 30–40 გრადუსამდე გაიზარდოს.
როგორ ამოვიცნოთ სკოლიოზი ადრეულ ეტაპზე? (ადამსის ტესტი)
მშობლებს ადვილად შეუძლიათ შვილის შემოწმება სახლის პირობებში:
დააყენეთ მოზარდი ზურგით თქვენკენ.
სთხოვეთ, ნელ-ნელა გადაიხაროს წინ, ხელები ჩამოუშვას დაბლა (ადამსის ტესტი).
დააკვირდით ზურგის ხაზს: თუ შენიშნეთ ნეკნოვანი კუზი, ბეჭის ერთ მხარეს წამოწევა ან წელის ასიმეტრია, ეს სკოლიოზის ეჭვს ბადებს.
პრევენცია და მოქმედების გეგმა სწრაფი ზრდის პერიოდში
რეგულარული მონიტორინგი: 10–14 წლის ასაკში ბავშვის ზურგის ვიზუალური შემოწმება 3–6 თვეში ერთხელ არის რეკომენდებული.
სპეციალური სამკურნალო ვარჯიშები (შროტ-თერაპია): ჩვეულებრივი ცურვა ან ტანვარჯიში საკმარისი არ არის. საჭიროა ზურგის ღრმა კუნთების გამაგრება ასიმეტრიული, სპეციალური ვარჯიშებით.
კორსეტოთერაპია (Cheneau-ს კორსეტი): თუ გამრუდება 20–25 გრადუსს აჭარბებს და ძვლების ზრდა ჯერ არ დასრულებულა, კორსეტის ტარება ერთადერთი ეფექტური გზაა ხერხემლის შესაკავებლად.
გააზრებული ჯდომა და ფიზიკური აქტივობა: შეამცირეთ კომპიუტერთან უძრავად ჯდომის დრო და უზრუნველყავით სწორად ორგანიზებული სამუშაო მაგიდა.