როგორ ვუთხრათ უარი უფროსს ან კოლეგას ზედმეტ დავალებებზე საკუთარი საზღვრების დაცვით
რა არის ასერტული კომუნიკაცია?
ასერტულობა არის ოქროს შუალედი აგრესიასა და პასიურობას შორის.
პასიური მიდგომა: როდესაც გულში ბრაზობთ, მაგრამ დავალებას მაინც იღებთ, რადგან გეშინიათ, რომ „ცუდ თანამშრომლად“ ჩაგთვლიან.
აგრესიული მიდგომა: „ეს ჩემი საქმე არაა, მე ჩემი სამუშაო საათები დავასრულე და ვერაფერს გავაკეთებ!“ - ასეთი რეაქცია აზიანებს თქვენს რეპუტაციას.
ასერტული მიდგომა: თქვენ პატივს სცემთ სხვის მოთხოვნას, თუმცა მკაფიოდ, მშვიდად და ფაქტებზე დაყრდნობით ხსნით, თუ რატომ ვერ შეძლებთ მის შესრულებას მოცემულ მომენტში.
როგორ ვუთხრათ უარი კოლეგას?
კოლეგები ხშირად ცდილობენ თავიანთი საქმეების სხვებზე გადალოცვას, განსაკუთრებით მაშინ, თუ იციან, რომ უარის თქმა გიჭირთ. როდესაც თანამშრომელი მორიგი „პატარა თხოვნით“ მოგმართავთ, გამოიყენეთ შემდეგი ტაქტიკა:
პოზიტიური უარი ფაქტებით: ჯერ დააფიქსირეთ, რომ გესმით მისი საქმის მნიშვნელობა, შემდეგ კი უთხარით უარი თქვენს მიმდინარე გადატვირთულობაზე დაყრდნობით.
მზა შაბლონი: „ძალიან მინდა დაგეხმარო ამ პროექტში, რადგან ვიცი, რა მნიშვნელოვანია, თუმცა ამ კვირაში ჩემი გრაფიკი სრულადაა შევსებული [მიმდინარე დავალების დასახელება] საქმით. თუ ამას ახლა ავიღებ, ხარისხიანად ვერ გავაკეთებ, რაც საქმეს დააზიანებს.
“ალტერნატივის შეთავაზება: თუ მაინც გსურთ დახმარება, გადაიტანეთ დრო, ნაცვლად საქმის მომენტალურად აღებისა: „ამ კვირაში ფიზიკურად ვერ შევხედავ, თუმცა მომავალ ორშაბათს შემიძლია 1 საათი გამოვყო და ერთად გავიაროთ.“
როგორ ვუთხრათ უარი უფროსს (მენეჯერს)?
უფროსისთვის უარის თქმა ბევრად უფრო დიდ ფსიქოლოგიურ ბარიერთანაა დაკავშირებული. აქ პირდაპირი სიტყვა „არა“ არ იმუშავებს. მენეჯერთან საუბრისას მთავარი ინსტრუმენტი არის პრიორიტეტიზაცია და პასუხისმგებლობის გაზიარება.
მენეჯერმა ხშირად ფიზიკურად არ იცის, ზუსტად რამდენი წვრილმანი "თასქი" გაქვთ მიმდინარე რეჟიმში. თქვენი მიზანია, დაანახვოთ მას თქვენი დატვირთულობის სრული სურათი და არჩევანის წინაშე დააყენოთ.
მზა შაბლონი: „სიამოვნებით ავიღებ ამ ახალ დავალებას, თუმცა მინდა რეალისტურად შევაფასო ჩემი დრო. ამჟამად ვმუშაობ [პროექტი A]-სა და [პროექტი B]-ზე, რომელთა დედლაინიც პარასკევსაა. ახალი საქმის დასასრულებლად დამჭირდება რომელიმე მათგანის გადადება. როგორ ფიქრობთ, რომელია უფრო პრიორიტეტული, რომ დროებით გვერდზე გადავდო?“
ეს მიდგომა იდეალურია: თქვენ არ ამბობთ უარს საქმეზე, თქვენ აჩვენებთ, რომ ზრუნავთ ხარისხზე და უფროსს სთავაზობთ მენეჯერული გადაწყვეტილების მიღებას.
3 ოქროს წესი პირადი საზღვრების შესანარჩუნებლად
ნუ მოიბოდიშებთ ზედმეტად: ფრაზები „ძალიან, ძალიან ვწუხვარ“, „მაპატიე, გემუდარები“ ტოვებს შთაბეჭდილებას, რომ თქვენ რაღაცას აშავებთ. უარის თქმა სამუშაო პროცესის ნორმალური ნაწილია.
იყავით მოკლე და კონკრეტული: ნუ დაიწყებთ გრძელ, თავის მართლებით სავსე ისტორიებს იმაზე, თუ რატომ ხართ დაღლილი. რაც უფრო გრძელია თქვენი ახსნა, მით უფრო მეტი სივრცე რჩება მეორე მხარისთვის, რომ თქვენს გადარწმუნებას შეეცადოს.
დაიცავით სამუშაო საათები ციფრულად: ტოქსიკური ოფისის ერთ-ერთი ნიშანი სამუშაო საათების შემდეგ მესენჯერებში ან პლატფორმებზე (Slack, Teams) სამსახურებრივი წერილების წერაა.
გამორთეთ შეტყობინებები (Notifications) სამსახურის დასრულებისთანავე. თუ მიაჩვევთ კოლეგებს, რომ საღამოს 9 საათზე მათ წერილებს პასუხობთ, ისინი ამას თქვენს ახალ საზღვრად მიიღებენ.
საკუთარი საზღვრების დაცვით თქვენ არა მხოლოდ იცავთ თავს სტრესისგან, არამედ ზრდით თქვენსავე პროფესიულ ავტორიტეტს. თანამშრომელი, რომელმაც იცის თავისი დროის ფასი, ყოველთვის უფრო მეტ პატივისცემას იმსახურებს, ვიდრე ის, ვინც ყველაფერზე უსიტყვოდ თანხმდება!